Mijn profiel
Afscheidsinterview Smeekens: 'Een weloverwogen beslissing'

Afscheidsinterview Smeekens: 'Een weloverwogen beslissing'

In navolging van Douwe de Vries heeft ook Jan Smeekens besloten zijn loopbaan als schaatser te beëindigen. Samen met de 33-jarige sprinter van Team Jumbo-Visma blikken we terug op zijn succesvolle carrière, waarin hij onder andere wereldkampioen werd en een zilveren medaille veroverde op de Olympische Spelen van Sochi.

Jan, je hebt besloten om te stoppen met schaatsen. Waarom?
"Mijn keuze is best dubbel. Aan de ene kant heb ik enorm veel liefde voor de sport, waardoor ik deze beslissing supermoeilijk vind. Je neemt afstand van iets waar je vrijwel je hele leven aan gewijd hebt. Het schaatsen heeft mij ontzettend veel gebracht. Ik ben momenteel 33 en ook dit jaar was ik nog actief op de EK en WK afstanden. Dat is een mooi gegeven. Ik merk alleen dat mijn lichaam opraakt. Om eerlijk te zijn, heb ik dit seizoen geen wedstrijd gereden zonder pijn. Daar komt bij dat er met de internationale wereldtop nog een gat van een kleine halve seconde te dichten is. Het moet dus nog veel beter en als ik naar mijn lichaam luister, denk ik niet dat dat er nog in zit. Ik heb geen zin om dan maar voor 99 procent met mijn sport bezig te zijn. Ik heb altijd alles of niks gespeeld en mijn volledige ziel en zaligheid erin gestopt. Als ik merk dat ik dat niet meer kan doen, dan blijft de keuze om te stoppen natuurlijk lastig, maar is dit wel de enige juiste optie."

Je bent dit seizoen vader geworden van een dochtertje. Heeft dat nog een rol gespeeld in je keuze?
"Nee, niet zozeer. Als ik op de ijsbaan sta, dan geef ik altijd alles. Dan streef ik naar het hoogst haalbare. Ik sta niet aan de start om leuk mee te rijden. Ik heb dit seizoen een flink aantal trainingen anders aangepakt dan voorheen om te proberen nog een stap te maken, maar het adaptatievermogen in mijn lichaam was gewoon minder. Als je het niveau haalt dat je wilt, brengt dat heel veel lol met zich mee. Alleen als je ergens blijft hangen, geeft dat veel frustratie."

Wanneer heb je de knoop doorgehakt?
"Tijdens een schaatsseizoen gooi je alle gedachten die je niet wilt hebben en niet kunt gebruiken in een gat. Die begraaf je. Vervolgens doe je het mes tussen je tanden en geef je alles wat je hebt. Met die mindset heb ik ook de WK en de overige wedstrijden gereden dit seizoen. Daarna stelde ik mezelf de vraag: is het nog heel reëel om zo te schaatsen en wil en kan ik dit nog? De laatste week is het gevoel om te stoppen steeds meer gaan groeien. Ik ben dus niet over één nacht ijs gegaan en is het een weloverwogen beslissing geworden. Het is een week geweest met veel rationele gedachtes met plussen en minnen, maar onder de streep kom ik tot de conclusie dat het mooi is geweest. Mijn gevoel speelt daarin ook een belangrijke rol."

Duidelijk. Laten we terugkijken op je succesvolle loopbaan. Je hebt veel meegemaakt en gewonnen, maar wat is nou het absolute hoogtepunt?
"Mijn mooiste overwinning uit mijn loopbaan is natuurlijk de 500 meter tijdens de WK afstanden in Gangneung in 2017, waarmee ik de eerste Nederlandse wereldkampioen ooit werd op die afstand. Die prestatie staat bovenaan mijn lijstje. Daarnaast kijk ik met veel genoegen terug op het feit dat ik op drie Olympische Winterspelen actief ben geweest, als eerste Nederlander ooit een World Cup-klassement op de 500 meter won en natuurlijk mijn zilveren olympische medaille in Sochi, waarvan iedereen het verhaal kent. Als ik het breder trek, vind ik het mooi dat ik heb kunnen pionieren om het afstandsspecialisme op de kaart te zetten. En dan zeker in Nederland de 500 meter. Toen ik eraan begon, was het een ondergeschoven kindje en uiteindelijk is het in ons land een afstand geworden die volledig meetelt. Dat vind ik erg mooi."

 / 
			© Stephan Tellier
			© Stephan Tellier
© Stephan Tellier
© Stephan Tellier

Wat ga je het meest missen aan het leven als schaatser?
"Het schaatsen zelf, de beweging. Daar de perfectie in zoeken, dat was voor mij het allermooiste. Het samen laten komen van kracht, souplesse, lenigheid, techniek en mentale kracht en dat vervolgens in één rondje eruit te gooien. Dat is wat ik mijn hele leven gedaan heb en echt mijn passie was. Het perfectioneren van materiaal en mijn techniek, is wel iets wat mij kenmerkte als schaatser."

Hoe moeten wij de schaatser Jan Smeekens blijven herinneren?
"Dat mag iedereen natuurlijk zelf weten, maar dan kom ik terug op hetgeen ik eerder zei: het tegen de stroming ingaan en geloven in je eigen kunnen. De 500 meter was een ondergeschoven kindje, maar toch koos ik ervoor om mezelf daarin te specialiseren. Met als resultaat dat het nu in Nederland op de kaart staat en de afstand serieus wordt genomen. Sportief gezien heeft dat in de breedte het meest betekend voor de afstand 500 meter."

Heb je al enig idee wat je nu wilt gaan doen?
"Nee, mijn afscheid is nog heel vers, dus ik ga er even goed over nadenken. Ik denk niet dat de kans groot is dat ik in de toekomst als coach op het ijs verschijn, maar je weet het nooit. In het schaatsen leer je natuurlijk heel veel, buiten de schaatsbeweging om. Al die kwaliteiten die je nodig hebt om uiteindelijk schaatser te worden en zo lang aan de top te blijven, moeten wel van pas kunnen komen in de zoektocht naar een nieuwe passie en bij datgeen ik uiteindelijk ga doen."

			© Stephan Tellier
© Stephan Tellier

Ben je bang voor het zwarte gat?
"Nee, maar het is wel zo dat je bij het schaatsen in een grote vijver zit. Alleen heb je daaromheen ook nog een oceaan. Het geeft mij kriebels om andere dingen te ontdekken en een nieuw avontuur aan te gaan. Ik zie het positief tegemoet."

Wat zou je tegen de trouwe fans in Thialf willen zeggen?
"Zonder hen zou het niet mogelijk zijn om zo lang op hoog niveau te schaatsen. Elke juich was veel waard voor mij. Het is mooi dat ik dat gevoel heb meegemaakt. Ik hoop dat de mensen ook van mijn prestaties hebben genoten. Ik wil ze enorm bedanken voor hun steun. De EK afstanden dit seizoen in eigen land vergeet ik nooit meer. Tijdens dat toernooi werd ik vooruit geblazen en geschreeuwd door een trein van 10 tot 12.000 mensen. Een onbeschrijfelijk gevoel dat ik zeker ga missen. Daarnaast wil ik mijn collega's, trainers, begeleiders en sponsoren bedanken. Het was een gezellige periode en ik heb veel aan ze gehad. Er heerste vaak een goede sfeer, zowel op als naast de baan."

Jan, dank voor alle mooie jaren bij onze ploeg en heel veel succes met het zoeken naar en het beleven van je nieuwe avonturen!
"Dank je wel!"

Foto's: Stephan Tellier

Gerelateerde updates